ND - Những ngày gần đây, dư luận đề cập nhiều đến việc nông dân ngoại thành Hà Nội khổ sở trước cảnh giá rau quá rẻ, bị ép giá vẫn phải bán, nhiều gia đình phá bỏ những thửa rau sắp đến ngày thu hoạch.
Dịp đầu năm 2008, Hà Nội từng xảy ra cảnh "cháy" rau, giá rau đắt đỏ nhưng nông dân ngoại thành cũng không có nhiều để bán. Sau đợt mưa lũ gây úng ngập nặng cuối tháng 10 đầu tháng 11 năm ngoái, nhiều dự báo cho rằng, Hà Nội sẽ mất vài ba tháng rơi vào tình trạng thiếu rau.
Tuy nhiên, chưa đầy một tháng sau mưa úng, các loại rau ở ngoại thành đã dồi dào, đủ khả năng cung cấp cho thành phố. Tới ngoài Tết, lượng rau trở nên dư thừa khiến cung vượt cầu. Nguyên nhân do sau mưa úng, nông dân ngoại thành trồng rau với một diện tích lớn, nhiều nơi những năm trước chưa trồng rau cũng tiến hành sản xuất loại thực phẩm này. Việc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hỗ trợ hạt giống rau cùng một số chủng loại như su hào, cải, xà lách cũng khiến số lượng rau sản xuất ra vượt nhiều so với nhu cầu tiêu dùng.
Vụ rau này sớm qua đi, nông dân ngoại thành lại hy vọng về một vụ rau mới giá cả khá hơn. Nhìn lại những năm vừa qua, đã có không ít lần người dân ngoại thành chịu thiệt thòi vì sản phẩm nông nghiệp làm ra giá thành thấp, tiêu thụ chậm, vì dịch bệnh...
Câu chuyện buồn về vụ rau đầu năm nay chỉ là điển hình của thực trạng tồn tại trong nhiều năm của sản xuất nông nghiệp ngoại thành: Chưa có quy hoạch sản xuất, tiêu thụ, sản xuất tự phát, manh mún, chất lượng nông sản chưa cao, trông chờ nhiều vào may rủi.
Trong cơ chế thị trường, người dân cũng là một chủ thể kinh doanh nên cần sự chủ động trong hoạt động sản xuất, kinh doanh vì đã làm ăn thì chính bản thân mình "lời ăn lỗ chịu". Tuy nhiên, một mình nông dân ngoại thành sẽ không thể thoát khỏi vòng quẩn quanh.
Thực tế ở các huyện Ðông Anh, Sóc Sơn, Mê Linh và các huyện ở khu vực Hà Tây (cũ), đã có những hộ gia đình đầu tư sản xuất quy mô lớn, phát triển kinh tế trang trại, áp dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, cho nên gặt hái được thành công. Nhưng, nhiều năm qua, việc nhân rộng phát triển sản xuất nông nghiệp lớn, sản xuất "sạch" để cho ra hàng hóa chất lượng cao vẫn mới chỉ dừng ở mức khai phá. Trong tương lai, dân số của Hà Nội sẽ là hơn 10 triệu người, đây là "thị trường" lớn cho nông nghiệp ngoại thành. Hiện tại, nhiều mặt hàng nông sản cao cấp ngoại thành chưa sản xuất được, thành phố phải nhập khẩu.
Trong chiến lược phát triển nông nghiệp, nông thôn cho những năm tới, thành phố cũng nhấn mạnh đến yếu tố quy hoạch vùng sản xuất (diện tích, sản lượng, cây, con), chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Nông nghiệp của thành phố sẽ hướng đến nền nông nghiệp sạch, chất lượng cao, tách chăn nuôi gia súc, gia cầm khỏi khu dân cư. Chiến lược này cần sớm được cụ thể hóa để người dân ngoại thành và các doanh nghiệp có được sự chủ động trong đầu tư sản xuất, kinh doanh. Hà Nội mở rộng có một diện tích đất, mặt nước cho sản xuất nông nghiệp lớn nhưng không phải nơi nào cũng có thể trồng rau, trồng hoa, cây ăn quả đặc sản, nuôi bò, nuôi cá. Nếu đồng loạt nuôi trồng cùng một sản phẩm sẽ lại rơi vào cảnh ngộ rau "ế" như hiện nay.
Thành phố đã có chủ chương khuyến khích, tạo cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất nông nghiệp, chế biến, tiêu thụ nông sản nhưng vẫn còn quá ít doanh nghiệp tham gia. Sắp tới cần có bước đột phá trong lĩnh vực này bởi đầu tư của thành phố và doanh nghiệp sẽ tạo lực đẩy lớn cho sản xuất nông nghiệp, hướng đến sự chuyên nghiệp, xóa bỏ tự phát.
