LĐ) - Một loạt các ngân hàng thương mại (NHTM) hôm qua bắt đầu công bố các gói cho vay kích cầu hỗ trợ lãi suất (LS) chỉ một ngày sau khi các văn bản hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) có hiệu lực.

Các con số
Công bố gói cho vay kích cầu vào sáng qua (5.2), NH Đầu tư và Phát triển VN (BIDV) cũng cho biết đang chỉ đạo cho các chi nhánh thực hiện rà soát các khách hàng, khoản vay thuộc đối tượng được cấp bù LS và tiến hành đăng ký lần đầu trong quý I làm cơ sở báo cáo NHNN.

Chủ tịch HĐQT BIDV - ông Trần Bắc Hà cho hay, dự kiến doanh số cho vay trong năm 2009 đối với nhóm khách hàng được thụ hưởng LS lên tới khoảng trên 200 nghìn tỉ đồng với số dư bình quân khoảng 65-70 nghìn tỉ đồng.

Và với số dư này, tổng số tiền hỗ trợ LS các khách hàng có thể nhận được thông qua BIDV sẽ vào khoảng 2.500-2.800 tỉ đồng, tương đương 15-16%% tổng gói kích cầu 17.000 tỉ đồng mà Chính phủ thông báo. BIDV khẳng định, toàn bộ các hợp đồng tín dụng ngắn hạn thuộc diện hỗ trợ LS sẽ được áp dụng LS cho vay cố định (9-10%năm) trong suốt thời gian vay vốn.

Cùng với BIDV, ngay trong ngày 5.2 ACB cũng công bố triển khai chương trình cho vay kích cầu với tổng giá trị 35 nghìn tỉ đồng dành cho các tổ chức, cá nhân vay vốn lưu động để sản xuất kinh doanh trong năm 2009 với mức LS ưu đãi đặc biệt cho các DN sản xuất và XK.

Mức LS sau khi được hỗ trợ cho sản phẩm cho vay tài trợ XK bằng VND theo đó chỉ còn khoảng 2%/năm và dao động 5,0%/năm đến 5,5%/năm cho sản phẩm vay sản xuất kinh doanh trong nước.

Và những tiêu cực?

Bên cạnh việc công bố hạn mức tín dụng dành cho nhóm các khách hàng thuộc diện được thụ hưởng LS, các NHTM cũng vừa kịp hoàn tất các quy trình xét duyệt cho vay, phương thức cho vay, thẩm định cho vay, phương thức cấp bù LS cũng như các chế tài xử phạt khi phát hiện tiêu cực.

Phó TGĐ BIDV Phan Đức Tú nhận định, việc cấp bù LS thực chất là một cách chuyển một phần hỗ trợ của Nhà nước tới DN thông qua NH nên các phương thức tiến hành cần hết sức chặt chẽ. Các hợp đồng tín dụng và hạn mức tín dụng dành cho nhóm đối tượng được hỗ trợ theo đó cần được các NHTM tổ chức thông báo sớm và ký sớm cho khách hàng.

"Nếu nói hỗ trợ mà không giải ngân thì ý nghĩa hỗ trợ sẽ giảm đi và kém tác dụng cho nên bằng nhiều cách phải đáp ứng nhu cầu vốn của khách hàng đầy đủ và kịp thời thông qua việc ký kết các hợp đồng tín dụng cũng như xác định hạn mức tín dụng cho cả năm" - ông Trần Bắc Hà nói.

Về các tiêu cực có thể xảy ra trong quá trình xét duyệt, cho vay và cấp bù LS, ông Trần Bắc Hà lưu ý có thể xảy ra các trường hợp đảo nợ ở các khế ước, hợp đồng cũ với LS cao nhằm hưởng thụ việc giải ngân và vay mới với LS thấp từ ngày 1.2.

"Đáng lo ngại là việc đảo nợ sẽ không tạo ra được giá trị gia tăng mới và do đó người vay vốn phải cùng với NH xác định đúng đối tượng được thụ hưởng hỗ trợ, trường hợp nào đảo nợ không đúng đối tượng phải được thông báo cho khách hàng" - song cũng theo ông Trần Bắc Hà, điểm cần lưu ý ở đây là làm sao quản lý được và tránh được sự nhập nhèm giữa chuyện đúng và không đúng đối tượng. Các NH và NHNN theo đó phải tăng cường công tác giám sát đến từng đơn vị, chi nhánh của mình.

Một loạt các vấn đề liên quan đến quá trình quyết toán cũng có thể xảy ra trong quá trình cho vay hỗ trợ LS. Cơ bản việc hỗ trợ DN được tiến hành thông qua các NH, song số tiền hỗ trợ về nguyên tắc chi ngân sách phải được quyết toán.

Đại diện một số NHTM cho rằng, theo đó sẽ xuất hiện các đối tượng phải quyết toán với nhau, giữa NH cho vay với khách hàng, giữa các chi nhánh với hội sở NH chính, giữa NH với NHNN và giữa NHNN với Bộ Tài chính.

Các mối quan hệ quyết toán này sẽ đòi hỏi một loạt các yêu cầu phức tạp, chặt chẽ về nội dung, trình tự, hồ sơ quyết toán cũng như các quy định hướng dẫn chi tiết về hồ sơ, tổ chức cấp bù, tổ chức hạch toán theo dõi quản lý khoản vay cũng như các quy định về thời gian, mức LS được hưởng theo nguyên tắc giảm trừ ngay...