Mọi năm, sau khi sạ xong vụ ĐX là bà con nông dân Bình Định nô nức rủ nhau đi chợ Tết. Năm nay hầu hết người dân vẫn “hững hờ” chuyện tết nhất vì đã bị lũ muộn “cuỗm” sạch.

Những vồng dưa leo không lớn nổi do mưa lũ

Đã qua Rằm tháng Chạp mà các vùng quê Bình Định chưa có không khí sắm Tết. Bằng này năm trước đi đến đâu cũng thoang thoảng trong gió mùi hương cay cay của mứt gừng, mùi thơm dìu dịu của rim dừa, mùi nồng nồng của những nong củ kiệu phơi nắng. Và trên mọi con đường làng đều rậm rịch tiếng bước chân, tiếng cười nói của người đi chợ Tết. Bây giờ, vùng quê nào cũng trầm lắng, gương mặt nào cũng buồn buồn.

Bà Nguyễn Thị Phần (55 tuổi) ở thôn Tân Giản, xã Phước Hoà (Tuy Phước) than thở: “Năm nay sao mà khó khăn dồn dập, 3 đứa con tôi đi làm ở Sài Gòn thất nghiệp liên miên, chắc tại không có tiền nên gần đến Tết rồi mà chẳng nghe đứa nào nói chuyện về quê. Chồng tôi dù đã 60 tuổi nhưng vẫn ráng cầm bay (làm thợ nề) kiếm tiền thì suốt mấy tháng cuối năm mưa dầm cũng thất nghiệp luôn. Nhà có 7 sào ruộng bị mưa lũ gây sa bồi, bỏ trắng 3 sào, còn 4 sào hư giống phải sạ đi sạ lại 2-3 lần. Không có tiền mua giống thì lấy đâu mà sắm Tết”.

Bà Nguyễn Thị Rùng (57 tuổi) ở khối Thuận Nghĩa, thị trấn Phú Phong (Tây Sơn) tính toán chi li: “Năm nay dân nông nghiệp ai làm nhiều thì “chết” nhiều. Gia đình tôi làm 20 sào lúa và 7 sào đậu phộng. Toàn bộ ruộng lúa đều bị hư giống phải sạ lại lần 2, giống lúa lai 38.000đ/kg, mỗi sào mất 2,5kg chỉ tính tiền giống lúa thôi đã mất đến gần 2 triệu đồng. 7 sào đậu phộng cũng “tiêu” luôn. Không lẽ bỏ đất hoang, phải mất thêm 1 lượt giống nữa, mỗi sào 18kg đậu giống, giá 16.000đ/kg, 7 sào mất tất cả hơn 2 triệu đồng, ấy là chưa kể phải thuê cày đất lại tốn thêm 40.000đ/sào. Lũ lụt “ăn hớt” Tết của chúng tôi rồi!”.

Ông Lê Văn Đến- Khối trưởng khối Thuận Nghĩa (TT Phú Phong-Tây Sơn) cho biết thêm: “Dân Thuận Nghĩa trồng rau nổi tiếng khắp tỉnh với gần 40ha, ở đây có 371 hộ dân thì hơn 90% trồng rau, chỉ trừ hộ già nua, bệnh tật. Mọi năm riêng vụ rau tháng Chạp mỗi nhà đã có dăm triệu đồng ăn Tết. Thế nhưng năm nay mưa lũ “tàn sát” hết, số còn lại cũng chỉ là có thu “gỡ” giống hoặc cho gà ăn. Loại rau nào nhanh nhất cũng 1 tháng mới cho thu hoạch thì giờ có làm lại cũng không kịp Tết, năm nay đành ăn Tết chay thôi!”.

Thưa thớt hàng bánh Tết ở chợ quê Thuận Nghĩa

Nói thì nói vậy chứ ông bà xưa đã có câu “Có nghèo cũng 3 bữa Tết, có hết cũng 3 bữa mùa” nên chẳng ai nỡ để căn nhà “nguội lạnh” trong ba ngày đầu năm. Thế nhưng giữa thời buổi “gạo châu củi quế” này dù tằn tiện đến mấy chi phí cho cái Tết cũng mất bạc triệu. Chị Nguyễn Thị Nhàn tính toán chi tiêu Tết cho 2 vợ chồng với 2 đứa con: “Dù giàu nghèo trong nhà cũng phải có cân thịt heo (60.000đ), cân xương (50.000đ), 3 con gà cúng ông bà 3 bữa Tết (240.000đ/3 con), quần áo giày dép cho 2 đứa con mất 700.000đ nữa. Khách đến thăm xuân cũng có cân hạt dưa cắn cho vui miệng mất thêm 60.000đ. Không làm được rim mứt như mọi năm thì cũng phải mua ít bánh trái tốn thêm 300.000đ nữa. Nếu sắm thêm cho 2 vợ chồng mỗi người 1 bộ đồ gọi là thôi thì tổng cộng chi tiêu Tết phải mất đến 2 triệu đồng”.

Là tính cho vui vậy thôi chứ hiện nay chẳng mấy hộ nông dân có tiền mặt trong nhà vì đã dồn cả vào sản xuất lại cho vụ ĐX, mọi lo toan bây giờ đều cậy vào hạt lúa trong bồ. Vậy nên chị Phạm Thị Hằng lại có phép tính khác: “Vụ 3 vừa qua bị mưa kéo dài không phơi được nên hạt lúa bị xâm đen hết, bây giờ muốn bán lúa để sắm đồ Tết năn nỉ lắm các NM gạo cũng chỉ mua đến 3.000đ/kg. Nhà tôi ăn Tết mất đến 500kg lúa, sạch bồ!”. Chị Hằng vừa bấm đốt tay vừa tính chua chát: “20 cân lúa chỉ đổi được 1 cân hạt dưa, 1 cân thịt heo mất thêm hơn 20 cân lúa nữa…tằn tiện lắm nhà tôi ăn Tết cũng mất 1,5 triệu, vị chi có 3 bữa mà 5 người trong nhà ăn đến 500kg lúa”.

Thế nhưng hiện nay những hộ còn lúa trong nhà mang ra bán để sắm Tết chẳng có là bao vì hầu hết thu nhập của nông dân là “của ruộng đắp bờ”. Những hộ này lại phải ăn Tết bằng cách…bán lúa non. Chị Lê Thị Sang vừa chọn mua cân bánh ngọt bày bán tại góc làng vừa than thở: “Những ngày này các chị hàng xáo ở thôn Kiên Mỹ (xã Bình Thành-Tây Sơn) đi rảo khắp làng để đưa tiền lúa non. Ai muốn lấy bao nhiêu để sắm Tết họ cũng đưa, đến vụ thu hoạch phơi rê lúa sạch sẽ xong họ đến từng nhà cân lúa trừ nợ. Con nợ phải chịu mất 2 giá so với giá lúa thời điểm”. Hình ảnh cụ Nguyễn Thị Lan (82 tuổi) đưa bàn tay run run chọn mua 20 chiếc bánh kem xốp để cho đứa cháu nội ăn Tết càng làm cho không khí Tết ở vùng quê Thuận Nghĩa thêm ảm đạm. Cụ Lan tâm sự: “Thằng con tui làm mấy sào rau giờ hư hết rồi. Không thấy vợ chồng nó nói gì đến Tết nhứt, thương thằng cháu nội mới 5 tuổi nên tui mua mớ bánh này làm Tết cho nó!”.

theo nnvn