Hơn 100 doanh nghiệp xuất khẩu gạo trên cả nước đã gặp gỡ gần 50 doanh nghiệp nhập khẩu gạo của 14 nước thành viên của cộng đồng Kinh tế và tiền tệ Trung Phi (CEMAC) và liên minh Kinh tế và tiền tệ Tây Phi (UEMOA) tại TP.HCM hôm 25.11.2008 bàn chuyện mua bán gạo.

Trước khi đoàn doanh nghiệp châu Phi đến Việt Nam, theo Oryza, trang thông tin chuyên về gạo toàn cầu đã đưa ra dự báo châu Phi với khả năng nhập khẩu 9 triệu tấn gạo/năm, là thị trường nhập khẩu gạo tiềm năng của Việt Nam. Những quốc gia châu Phi đang mở rộng nguồn cung cấp gạo từ châu Á, Việt Nam và Pakistan sẽ được ưu tiên lựa chọn.

Bà Macaria Barai, phó chủ tịch phòng Thương mại và công nghiệp Guinea Bissau, thành viên của đoàn doanh nghiệp châu Phi, cho biết bên lề buổi gặp gỡ, các quốc gia châu Phi đang có khuynh hướng chuyển thị trường nhập khẩu gạo từ Thái Lan, Ấn Độ sang Việt Nam. “Vì gạo Việt Nam có giá rẻ hơn và chất lượng cũng không thua gạo Thái Lan”, bà Macaria Barai nói. Guinea Bissau đã bắt đầu giảm lượng nhập khẩu của quốc gia này 50% từ Ấn Độ và Thái Lan, chuyển hướng sang nhập Việt Nam trong năm nay.

Thứ trưởng bộ Công thương Lê Dương Quang cho rằng, thị trường châu Phi, nếu khai thác tốt, sẽ là một thị trường tiêu thụ gạo lớn của Việt Nam. Họ không đòi hỏi loại chất lượng cao, phù hợp với giống gạo xuất khẩu mà Việt Nam đang canh tác.

Mặc dù tỷ lệ xuất khẩu sang châu Phi tăng mạnh, nhưng doanh nghiệp xuất khẩu gạo chủ yếu vẫn qua trung gian, vì sợ rủi ro trong khâu thanh toán.

Bộ Công thương khuyến cáo, doanh nghiệp nên quan tâm và tìm cơ hội ở những quốc gia có hệ thống luật pháp, ngân hàng tốt với khả năng tài chính tương đối mạnh như Nam Phi, Ai Cập, Angola. Những quốc gia này sẽ là cầu nối và bàn đạp tốt để đẩy mạnh xuất khẩu gạo vào những quốc gia khác ở châu Phi.

Theo bộ Công thương, tính từ đầu năm cho đến ngày 18.11.2008, Việt Nam đã xuất khẩu 4,075 triệu tấn gạo, trong đó có trên một triệu tấn sang châu Phi.

Theo Sơn Nghĩa