I/ Tình hình kinh tế tài chính thế giới:

Kinh tế Mỹ: Những tín hiệu tích cực đã bắt đầu xuất hiện

Hầu hết các chỉ số kinh tế của Mỹ đã có dấu hiệu cải thiện trong tuần qua.

Mặc dù, chưa xu hướng tăng trưởng bền vững chưa hình thành rõ nét nhưng đã mang lại nhiều kỳ vọng. Số người lần đầu nộp đơn xin nhận trợ cấp thất nghiệp lần đầu trong tuần giảm mạnh 21,000 người so với tuần trước đó xuống còn 434,000 người, mức thấp trong vòng 3 tháng gần đây.

Bộ Thương mại Mỹ cho biết số đơn đặt hàng lâu bền tháng 9/2010 tăng 6.3 tỷ USD, tương đương 3.3%. Doanh số bán nhà mới tháng 9/2010 cũng tăng 6.6% lên 307,000 đơn vị, cao hơn dự báo 299,000 đơn vị do các nhà kinh tế và mức 288,000 đơn vị trong tháng trước.

Kinh tế châu Âu: Tăng trưởng vượt kỳ vọng, nhưng rủi ro cao

Các nền kinh tế lớn của châu Âu như Đức, Anh... tiếp tục có sự phục hồi khá ấn tượng. Tuy nhiên, sự phân hóa giữa các nước ngày càng lớn và hậu quả của khủng hoảng nợ công đang là rào cản cho đà phục hồi của châu lục này.

GDP quý 3/2010 của Anh tăng trưởng 0.8%, cao gấp hai lần so với mức dự báo 0.4%. Kết quả này giúp xoa dịu mối quan ngại về đà phục hồi yếu ớt và làm hạ thấp khả năng NHTW Anh (BOE) sẽ thực hiện thêm các biện pháp nới lỏng tín dụng.

Số đơn đặt hàng công nghiệp tháng 8/2010 của 16 quốc gia Eurozone tăng 5.3% so với tháng trước và 24.4% so với cùng kỳ năm ngoái.

Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat) cho biết tất cả 27 quốc gia Liên minh châu Âu (EU) đều thâm hụt ngân sách trong năm 2009 do nguồn tài chính công bị ảnh hưởng nặng nề từ cuộc khủng hoảng tài chính. Các biện pháp thắt chặt chi tiêu công được thực hiện đồng loạt trên khu vực này cũng gây ra nhiều tranh cãi.

Kinh tế châu Á: Dự báo kinh tế 2010 tăng trưởng vượt kỳ vọng

Hầu hết các nước châu Á đều đánh giá kinh tế sẽ có thể tăng trưởng vượt mức kỳ vọng đề ra hồi đầu năm. Chính phủ Ấn Độ kỳ vọng kinh tế nước này sẽ tăng trưởng với tốc độ từ 8.25 đến 8.75% trong năm 2010 và sớm tăng tốc lên 9% nhờ sự phục hồi của các ngành công nghiệp, dịch vụ và nông nghiệp. NHTW Thái lan (BOT) quyết định nâng dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2010 lên 7.3-8%, cao hơn đáng kể so với mức ước tính 6.5% được đưa ra trước đó.

Bộ Tài chính Nhật Bản công bố thặng dư thương mại tháng 9/2010 tăng 54% so với cùng kỳ năm ngoái lên 797 tỷ JPY (tương đương 9.8 tỷ USD). NHTW Nhật Bản (BOJ) công bố chi tiết của chương trình mua 5 nghìn tỷ JPY tài sản. Theo đó, BOJ sẽ mua 1.5 ngàn tỷ JPY (tương đương 18.36 tỷ USD) trái phiếu Chính phủ dài hạn và 2 ngàn tỷ JPY chứng khoán Chính phủ ngắn hạn.

 

Chứng khoán thế giới phân hóa

Tuần qua tình hình giao dịch của thị trường chứng khoán thế giới khá giằng co. Hầu hết các chỉ số đều sụt giảm mạnh khi các tín hiệu vĩ mô chưa thực sự đủ mạnh để hỗ trợ cho một chu kỳ tăng điểm mới. Do vậy, thị trường chứng khoán thế giới trong tuần đã có sự phân hóa và chỉ dao động trong biên độ hẹp.

 

II. Kinh tế tài chính trong nước

Tuần cuối cùng của tháng 10, có hàng loạt các chi tiêu kinh tế trong tháng đã được công bố. Ngoài vấn đề lạm phát, nhìn chung các chỉ tiêu kinh tế vẫn đạt được mục tiêu. Tuy nhiên, điều đó không nói lên được xu thế chuyển biến tích cực trong nền kinh tế. Không những vậy, các nhà đầu tư, giới chuyên gia đang lo ngại về những rủi ro dài hạn khác đối như tỷ giá, thâm hụt ngân sách và hiệu quả đầu tư.

Lãi suất thực tế không giảm

Sau 2 tuần các Ngân hàng thương mại (NHTM) thực hiện sự đồng thuận trong việc giảm lãi suất huy động xuống dưới 11%, tuy nhiên lãi suất thực tế của các ngân hàng lại tăng lên. Thông tư 13 sau 1 tháng chính thức có hiệu lực cũng đang ”ngấm” vào thị trường tài chính khiến việc giảm lãi suất không dễ thực hiện.

Lãi suất niêm yết chính thức tại các NHTM giảm xuống dưới 11% nhưng thực tế cuộc đua lãi suất đang ngấm ngầm diễn ra và ngày càng quyết liệt. Nhiều hình thức khuyến mãi như tặng tiền, bốc thăm trúng thưởng hoặc thỏa thuận lãi suất. Lãi suất huy động thực tế tại một số ngân hàng đã lên tới trên 12%. Trước tình trạng lãi suất huy động có chiều hướng tăng cao không ít ngân hàng dù không muốn cũng phải lao vào cuộc đua để giữ chân khách hàng.

 

Sở dĩ lãi suất đang gia tăng là do hệ thống tài chính đang phải chịu một loạt sức ép lớn. Lạm phát trong 10 tháng đã lên tới 7.58%, và chắc chắn mục tiêu 8% của cả năm sẽ không giữ được. Nhiều nhận định của các chuyên gia còn cho rằng CPI cả năm có thể vượt qua 2 con số. Sức ép về lạm phát khiến cho chính sách tiền tệ trở nên thận trọng hơn. Không những vậy ”room” tín dụng cho 2 tháng còn lại còn chưa đến 3%, do đó không còn nhiều không gian cho việc tăng cung tiền để giảm lãi suất. Thực tế trong những tuần gần đây lượng tiền bơm ròng ra nền kinh tế qua thị trường mở không còn mạnh như trước. Trên thị trường liên ngân hàng, lãi suất qua đêm trong tuần cũng đã vượt mức 8%, các kỳ hạn khác cũng đã tăng đáng kể.

Ngoài ra, yếu tố làm cho lãi suất khó giảm khác là Thông tư 13 chỉ cho phép các NHTM sử dụng 80% tiền gửi có kỳ hạn và 25% tiền gửi không kỳ hạn để cho vay đã ”bóp nghẹt” nguồn tin dụng cho vay và làm tăng chi phí vốn. Con số 80% thấp hơn nhiều so với tỷ lệ cho vay/huy động là 96%, của năm 2009 và 92% trong 6 tháng đầu năm 2010. Không những vậy, CAR của các ngân hàng cũng phải nâng từ 8 lên 9 lần. Dù, NHTM có tìm cách ”lách luật” thì một phân khá lớn tài sản của ngân hàng sẽ không thể cho vay.

Cũng liên quan tới thị trường tiền tệ, tỷ giá USD trong tuần tiếp tục chịu áp lực khá lớn. Tỷ giá trên thị trường tự do lại tăng lên mức kỷ lục 20,350 VND/USD. Để làm giảm bớt áp lực cho thị trường tiền tệ NHNN vừa ban thành Thông tư 22/2010/TT-NHNN. Nội dung của Thông tư này siết chặt việc quản lý huy động và cho vay bằng vàng đối với tổ chức tín dụng. Mục đích của Thông tư là chấn chỉnh lại hoạt động huy động và cho vay vàng trên thị trường để giảm bớt tình trạng đô la hóa nền kinh tế, và rủi ro của các tổ chức tín dụng.

Những tín hiệu vĩ mô và chính sách tháng 10

Kim ngạch xuất khẩu tháng 10 ước tính đạt 6.25 tỷ USD, tăng 23.2% so với cùng kỳ 2009, trong khi đó nhập khẩu đạt 7.35 tỷ USD, tăng 8.7%. Tính tổng cộng trong 10 tháng kim ngạch xuất khẩu đạt 57.65 tỷ USD tăng 23% so với cùng kỳ năm trước, còn nhập khẩu đạt 67.26 tỷ USD tăng 20.73%. Như vậy, nhập siêu tháng 10 đạt 1.1 tỷ USD và trong 10 tháng đạt 9.5 tỷ USD, bằng 16.4% kim ngạch xuất khẩu.

Đối với vốn đầu tư FDI, vốn đăng ký chỉ đạt 604 triệu USD, trong khi đó vốn giải ngân lại đạt 950 triệu USD, đưa số vốn giải ngân 10 tháng lên mức 8.95 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ năm trước. Xét theo lĩnh vực đầu tư đứng đầu là khu vực Công nghiệp chế biến, chế tạo dẫn đầu trong với 4.06 tỷ USD. Tiếp theo là sản xuất, phân phối điện, nước, điều hòa với tổng vốn đăng ký đạt 2.94 tỷ USD. Kinh doanh bất động sản đứng vị trí thứ ba với 2.85 tỷ USD vốn đăng ký.

Hai chi tiêu kinh tế là xuất nhập khẩu và vốn đầu tư nước ngoài trong tháng 10 tương đối khả quan. Kim ngạch xuất nhập khẩu đều tăng mạnh và vượt mục tiêu đề ra, thâm hụt thương mại giảm xuống thấp hơn ”hạn mức” 20% kim ngạch xuất khẩu. Trong khi đó, FDI giải ngân vẫn đạt được mức tăng ấn tượng 12%, dù có một tỷ lệ vốn khá lớn là huy động từ trong nước nhưng đây vẫn là một yếu tố khá tích cực.

 

Thị trường chứng khoán

Thị trường chứng khoán đã có một tuần giao dịch khởi sắc. Tuy nhiên giá trị giao dịch lại tiếp tục sụt giảm khá mạnh. Dòng tiền chưa trở lại khi mà những bất ổn vĩ mô vẫn đang hiện diện. Khối ngoại tiếp tục có một tuần mua ròng khá mạnh và là động lực quan trọng hỗ trợ cho thị trường.

Kết thúc tuần giao dịch VN-Index đã tăng 1.67% lên mức 152.63 điểm, chấm dứt chuổi 2 tuần giảm điểm liên tiếp. HNX-Index cũng đạt được mức tăng 1.38%, lên mức 112.86 điểm chấm dứt 5 tuần giảm điểm liên tiếp của chỉ số này. Thanh khoản trên cả sàn tiếp tục có dấu hiệu sụt giảm. Trên HoSE, giá trị giao dịch trung bình mỗi phiên đạt 775 tỷ đồng, chỉ giảm nhẹ so với tuần trước, tuy nhiên, nếu không tính thêm hơn 454 tỷ đồng giao dịch thỏa thuận vào phiên cuối tuần này thì thanh khoản lại giảm mạnh. Trên HNX, giá trị giao dịch trung bình mỗi phiên chỉ đạt 443 tỷ đồng, giảm 12% so với tuần trước.

Tính trong cả tháng VN-Index chỉ giảm 0.42%, trong khi đó HNX-Index lại mất tới 11.34%. Như vậy, đã có sự chênh lệch nhau khá lớn giữa 2 chỉ số này. Thực tế, sự biến động của VN-Index trong tháng 10 đã bị méo mó bởi sự tăng lên ”bất thường” của một số cổ phiếu chủ chốt do khối ngoại mua nhiều. Còn những cổ phiếu không được khối ngoại nâng đỡ đã giảm mạnh tương tự như những cổ phiếu trên sàn HNX.

Giao dịch của khối ngoại trong tuần cũng diễn ra khá sôi động. Khối ngoại đã mua ròng 293 tỷ đồng trên HoSE và hơn 10 tỷ đồng trên HNX. Trong đó mua ròng FPT tới 110 tỷ đồng , DPM 43 tỷ đồng. Khối ngoại bán ròng VPL 44 tỷ đồng, KDC 30 tỷ đồng. Việc mua ròng mạnh của khối ngoại trong những phiên giảm điểm tiếp tục là lực đỡ quan trong trọng cho thị trường trong tuần này.

 

Tháng 10 là một trong những tháng khối ngoại mua ròng nhiều nhất trong năm. Tổng giá trị mua ròng khối ngoại trên HoSE đạt 1,470 tỷ đồng và trên HNX đạt 102 tỷ đồng. Trong bối cảnh giao dịch trên thị trường sụt giảm, nhà đầu tư trong nước bi quan mà khối ngoại vẫn kiên trì mua ròng, việc mua ròng mạnh của khối ngoại trong tháng này đã làm bất ngờ không ít nhà đầu tư. Có lẽ họ đang tin tường vào triển vọng dài hạn của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Điểm lại những nguyên nhân khiến thị trường khởi sắc trong tuần

Với những thông tin không thực sự thuận lợi về vĩ mô như lạm phát và tỷ giá nhưng thị trường vẫn có một tuần khởi sắc là do một số nguyên nhân sau.

Thứ nhất: Thị trường quay đầu vào cuối phiên đầu tuần đã có tác dụng tích cực trong việc vực dậy tâm lý bi quan của nhà đầu tư. Việc ”ra tay cứu thị trường” này đã có tác dụng trong phiên tiếp theo khi lực mua tăng lên mạnh mẽ và thanh khoản cũng gia tăng, sắc xanh bao trùm thị trường. Mặc dù vậy, với sự suy yếu của dòng tiền và hoạt động chốt lời khiến thị trường không thể tăng được trong 2 phiên giao dịch tiếp theo.

Thứ hai: Phiên giao dịch cuối tuần diễn ra khá hứng khởi với sự tiếp sức bởi kết quả kinh doanh của một số doanh nghiệp được công bố. Tuy nhiên, quan trọng hơn có lẽ là dòng tiền bắt đáy đã tham gia tích cực hơn khi giá cổ phiếu ở vùng hấp dẫn trong, trong khi đó bên bán không còn tăng nguồn cung ra thị trường vì tâm lý ”bán là lỗ”.

Thứ ba: Việc khối ngoại tiếp tục mua ròng cũng là một yếu tố hỗ trợ tích cực cho thị trường trong tuần này. Việc chuyển nhượng cổ phiếu nội bộ của nhà đầu tư nước ngoài qua giao dịch thỏa thuận không ảnh đến cung cầu thị trường nhưng nó tạo ra sự sôi động hơn cho thị trường.

 

Nhận định xu hướng thị trường tuần tới.

Tuần giao dịch tới thị trường tiếp tục đón nhận một vài thông tin vĩ mô được công bố. Tuy nhiên, nhìn chung giới đầu tư không kỳ vọng nhiều vào những thông tin này thay vào đó yếu tố tâm lý và diễn biến lãi suất, tỷ giá tiếp tục chi phối thị trường.

Về tâm lý chúng tôi cho rằng phiên phục hồi của thị trường vào cuối tuần này sẽ có tác dụng tích cực đến tâm lý thị trường trong những phiên giao dịch cuối tuần sau. Sự hứng khởi này có thể làm cho dòng tiền tiếp tục đổ vào những cổ phiếu đang ở vùng giá hấp dẫn. Ngoài ra, thông tin về chia tách cổ tức cũng phần nào sẽ kích thích lòng tham của những nhà đầu tư giá trị.

Thông tư 22 của NHNN vừa ban hành dù hiệu quả thực tế cần có thời gian kiểm chứng nhưng giới đầu tư kỳ vọng sẽ đem lại sự ổn định cho hệ thống tài chính và làm cho dòng tiền chảy vào thị trường chứng khoán nhiều hơn.

Dưới góc nhìn phân tích kỹ thuật chúng tôi nhận thấy VN-Index đang trụ khá vững ở mức hỗ trợ 440 điểm. Ngoài ra, nếu VN-Index tiếp tục duy trì được mức đi ngang hoặc tăng nhẹ trong một vài phiên tới thì sẽ xuất hiện một số tín hiệu mua ngắn hạn.

Tuy nhiên, chúng ta cũng cần lưu ý đến những rủi ro hiện tại của nền kinh tế như tỷ giá, lãi suất và sức ép lạm phát và chính sách có thể tạo ra những hiệu ứng tiêu cực đối với thị trường. Kịch bản khả dĩ của thị trường trong thời điểm hiện tại vẫn là dao động trong biên độ hẹp.

Theo Apromaco